Ubezpieczenia OCPD i OCS co powinieneś wiedzieć

Przewoźnik, zanim wykupi ubezpieczenie odpowiedzialności cywilnej przewoźnika (OCPD), powinien przede wszystkim wybrać dobry zakład ubezpieczeń. Firmy ubezpieczeniowe różnie radzą sobie z tym produktem i warto jest zasięgnąć opinii innych przewoźników lub dobrych wyspecjalizowanych brokerów na ich temat.

Trzeba pamiętać, że szybka likwidacja szkody zależy od tego, co dla kogo oznacza słowo szybko. Według polskich przepisów dotyczących umowy ubezpieczenia, zakład ubezpieczeń powinien wypłacić odszkodowanie w ciągu 30 dni od dnia powiadomienia o szkodzie. Przedłużenie tego terminu tylko w uzasadnionych przypadkach i po powiadomieniu o przyczynach wydłużenia terminu.

Bardzo ważne jest, aby zakład ubezpieczeń działał na podstawie prawa polskiego, a to nie jest takie oczywiste. Na rynku jest firma ubezpieczeniowa, która reklamuje się bardzo profesjonalnie i oferuje „cuda nie-widy”. Np. ogłasza, że ubezpiecza nawet szkody z winy umyślnej i rażącego niedbalstwa kierowcy (?). Jednak powołuje się na prawo austriackie.

Kiedy doszło do sporu z zakładem ubezpieczeń co do wypłaty, to okazało się, że umowa zawarta jest w oparciu o prawo austriackie, a ewentualna sprawa będzie rozpatrywana przez sąd w Austrii, co stawia przewoźnika w bardzo niekorzystnej sytuacji. Może też być klauzula, że sprawa może być rozpatrywana w Polsce przez sąd polski, ale według prawa austriackiego – co drastycznie wydłuży proces rozpatrywania sporu. Sugeruję więc preferować polskie prawo i jurysdykcję polskich sądów.

Przy zawieraniu umowy ubezpieczenia należy przede wszystkim skupić się na ogólnych warunkach ubezpieczenia (OWU), a dopiero potem na wysokości stawki ubezpieczeniowej, a nie odwrotnie. Oferty zakładów ubezpieczeń bardzo różnią się zakresem przedmiotu ubezpieczenia, obowiązków ubezpieczającego, a tak naprawdę mogą różnić się wszystkim.

Dlatego też przy wykupie OCP szczególną uwagę należy zwrócić na to, czy ochrona ubezpieczeniowa ustaje w przypadku niezapłacenia kolejnej raty składki ubezpieczeniowej czy też nie. Niektóre firmy, mimo niezapłacenia raty, utrzymują jednak ochronę ubezpieczeniową, zastrzegając jedynie prawo dochodzenia zapłaty składki, co jest bardzo korzystne dla zapominalskich.

Wiele firm ubezpieczeniowych ochronę ubezpieczeniową uzależnia od obowiązku wystawienia listu przewozowego zgodnie z odpowiednimi przepisami prawa. O ile w przewozach międzynarodowych praktycznie zawsze wystawia się list przewozowy, to w przewozach krajowych różnie z tym bywa. List przewozowy jest zastępowany bardzo często przez osławione dokumenty WZ, które mogą, ale nie muszą, spełniać rolę listu przewozowego. Można w umowie ubezpieczenie warunek wystawienia listu przewozowego usunąć tylko trzeba o tym wiedzieć. Nie zawsze zakład ubezpieczeń się na to zgodzi.

Koniecznie należy sprawdzić, jaki jest zakres ochrony ubezpieczeniowej i jakie są wyłączenia i ograniczenia tej ochrony. Na przykład, czy przysługuje ochrona w przypadku wykonywania przewozu przez podwykonawcę przewoźnika, a jeżeli przysługuje to pod jakimi warunkami.

Trzeba pamiętać, że przewoźnik jest odpowiedzialny jak za siebie samego, za wszystkich swoich pracowników i podwykonawców usług jeżeli te osoby działają w pełnieniu swych funkcji. Oznacza to, że jeśli przewoźnik przyjmie „zlecenie transportowe” lub w inny sposób zawrze umowę przewozu, a potem przewóz zleci drugiej firmie, to i tak odpowiada za ewentualną szkodę w towarze czy opóźnienie w dostawie. Nawet wtedy, jeśli samochód wykonujący przewóz nie należał do niego, a on i jego firma nie byli wymienieni w liście przewozowym. Bo to nie jest „spedycja”, jak się niektórym wydaje.

W przypadku parkowania w miejscach niestrzeżonych należy sprawdzić, czy ubezpieczenie działa. Jest to tym bardziej ważne, że w Europie praktycznie nie ma parkingów strzeżonych dla samochodów ciężarowych. Dodatkowo sprawę komplikuje pojęcie „strzeżony” jedni uważają, że jest to miejsce, którego ktoś pilnuje; inni, że jest to parking, na którym zarządzający odpowiada materialnie za szkody powstałe w pojeździe i towarze.

W niektórych OWU dopuszcza się parkowanie na stacjach benzynowych całodobowych, posiadających parkingi przystosowane dla samochodów ciężarowych, które są oświetlone po zmierzchu i dozorowane lub monitorowane za pomocą kamer itp. Pod warunkiem, że kierowca nie opuści pojazdu na czas dłuższy niż 30 min.

Inne zakłady ubezpieczeń mają klauzule, że jeżeli nie można stanąć na parkingu strzeżonym to ubezpieczają postój na parkingach w okolicy stacji paliw, hotelu, motelu, restauracji w czasie pracy tych placówek … A przydałaby się klauzula parkowania na parkingach przy autostradach i drogach szybkiego ruchu, gdzie nie ma takiej infrastruktury.

Należy też zwrócić uwagę na ewentualne tzw. „haki”. Np. w OWU jednej z firm znalazłem zapis, że kierowca może opuścić pojazd ale pod warunkiem, że zamknie pojazd itp. oraz zabierze ze sobą wszystkie dokumenty dotyczące przewozu. Oznacza to, że kierowca powinien zabierać teczkę z dokumentami nawet idąc do toalety czy na obiad. Jeżeli jej nie weźmie a pojazd z towarem z dokumentami zniknie, będzie to podstawa do nie udzielenia ochrony ubezpieczeniowej.

Przy przewozach międzynarodowych sprawdzamy, co z ubezpieczeniem w przypadku zadeklarowanej wartości towaru zgodnie z art. 24 konwencji CMR lub deklaracją specjalnego interesu w dostawie zgodnie z art. 26. Z reguły zakład ubezpieczeń odpowiada do wartości przesyłki, ale nie więcej niż 8,33 SDR za kilogram utraconego lub uszkodzonego towaru (patrz konwencja CMR art. 23). W

Jeżeli nadawca zadeklaruje, za oddzielną opłatą, wyższą wartość towaru, to przewoźnik odpowiada do tej wysokości. Jednak zakład ubezpieczeń przyjmie podwyższone ryzyko dopiero po uprzednim powiadomieniu i dopłacie składki lub odmówi. Natomiast oddzielnym aneksem do OWU można objąć deklarację wartości towaru i deklarację specjalnego interesu w przewozie. Tylko trzeba o tym wiedzieć.

Zakres wyłączeń przedmiotowych też należy sprawdzić. Z reguły, w podstawowych wersjach OWU wyłączone są: materiały niebezpieczne, papiery wartościowe, antyki, biżuteria, wyroby ze złota i srebra, żywe zwierzęta itp., ale może też pojawić się: elektronika, sprzęt AGD lub inne artykuły, które mają podwyższony „współczynnik znikania”. Im więcej wyłączeń, tym niższa składka ubezpieczeniowa, ale tym samym węższy zakres ochrony ubezpieczeniowej.

Trzeba koniecznie zwrócić uwagę na zakres terytorialny działania ubezpieczenia. Zdarza się, że wyłączenia dotyczą np. krajów byłego ZSRR lub krajów wymienionych z nazwy (np. niektóre kraje na Bałkanach).Ogólne warunki ubezpieczenia danego zakładu ubezpieczeń nie są przepisami prawa, tylko umową stron i dlatego podlegają negocjacjom. Warto korzystać z doświadczonych brokerów ubezpieczeniowych, którzy potrafią poprowadzić takie negocjacje na rzecz przewoźnika. Zwracajmy tylko uwagę na to, aby broker znał się na branży transportowej, a nie „spadł z nieba” ubezpieczeń majątkowych czy innych. Musi „czuć” branżę.

Instrukcja dla kierowcy. Na koniec jeszcze jedna uwaga, za to bardzo ważna. Można mieć doskonałe ubezpieczenie i dobrze wynegocjowane ogólne warunki ubezpieczenia, a mimo to zostać na lodzie, jeżeli nie poinformuje się o warunkach ubezpieczenia kierowcy. Kierowca musi wiedzieć, na jakich parkingach może się zatrzymywać, jakie dokumenty musi mieć ze sobą, co wpisywać do listu przewozowego i jakich zapisów w liście przewozowym w żadnym wypadku nie przyjmować, a także jak się zachować w przypadku powstania szkody.

Zalecamy napisanie stosownej instrukcji, której zafoliowaną wersję kierowca powinien mieć zawsze w kabinie. Niewielki wysiłek, a może „uratować skórę”. Bardzo często to właśnie od postępowania kierowcy zależeć będzie, czy zakład ubezpieczeń pokryje 200 tys. euro szkody, czy też będziemy musieli zrobić to sami ze środków własnych, mimo że mieliśmy tak dobre OCP.